Week door Midden: Jan Dirk van der Zee (KNVB)

Week door Midden: Jan Dirk van der Zee (KNVB)

ROTTERDAM – Deze week een speciale editie van de rubriek Week door Midden, want niemand minder dan Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal van de KNVB, doet zijn verhaal over de arbeidsovereenkomsten voor Tweede en Derde divisieclubs. ‘Wij zijn geen dictatuur, maar een democratie.’
Tekst: Olle Smits van Waesberghe

Wat is er nu precies aan de hand met de clubs uit de Tweede en Derde divisie?
‘Jij schreef in jouw column dat wij een dictatuur zijn. Dat slaat helemaal nergens op! Je doet het voorkomen dat alles is opgelegd van boven en dat is grote flauwekul. Het is een jarenlang proces, waarbij belangenorganisaties betrokken zijn geweest. Destijds waren er zestig vertegenwoordigers van het amateurvoetbal en dertig vertegenwoordigers van het betaalde voetbal die dit hebben goedgekeurd. Een combinatiedossier, want wij breken de piramide open waardoor je met promotie en degradatie uit het betaalde voetbal te maken krijgt. Alles wat er nu op tafel ligt is door de clubs en belangenorganisaties zelf besloten.’

U zegt dat de clubs bij de gemaakte afspraken betrokken zijn. Wat zijn die afspraken?
‘Het openbreken van de piramide, de komst van de Tweede en Derde divisie, en de afspraken en regels die daarbinnen gelden, zijn met de clubs gemaakt. Dat geldt dus ook voor het licentiesysteem met 54 voorwaarden. Daar staan afspraken in over verlichting, veiligheid, omgang met discriminatie en de jeugdopleiding. Deze afspraken zijn gemaakt om binnen een competitie met elkaar te kunnen voetballen. Nu wordt er eentje uitgelicht, namelijk de contracten. Maar wij hebben alle 54 voorwaarden doorgenomen met de belangenorganisaties en de clubs.’

Maar er zijn ook clubs die dure amateurclubs willen blijven, hoe staat u daar tegenover?
‘Deze clubs betalen al, want ze betalen onkostenvergoeding, vrijwilligersvergoeding of gebruiken andere manieren en dat willen wij niet meer. Het moet in ieder geval legaal en het liefst uniform. Ze hebben vooral moeite met het aantal contracten. Dat is ook een compromis geweest en er is geluisterd naar het amateurvoetbal. Als je kampioen wordt en je promoveert naar de Jupiler League, dan zit daar een ingroeiregeling in voor drie jaar. In de Jupiler League moet je zestien contractspelers hebben, vandaar die ingroeiregeling.’
‘Een deel van de clubs is het niet eens met het aantal contracten dat ze moeten afsluiten. En de veertien clubs die het niet voor elkaar hebben is er principieel tegen dat wij ze verplichten om contracten op te stellen. Als er wordt betaald, dan gebeurt dat meestal zwart. Dat is het imago van het amateurvoetbal.’

Maar er zijn ook clubs die het niet kunnen betalen.
‘Dat is de keus van een amateurclub. Waar ga je wel of niet in investeren? Er zijn heel weinig clubs die hun hoofd maar net boven water kunnen houden. Het gaat meer om het achterliggende principe. Daar heb ik naar geluisterd. Er zijn ook clubs die aan de nieuwe eisen voldoen, maar wel principieel tegen zijn. Dit allemaal is twee jaar geleden geaccordeerd. In augustus zouden we evalueren, maar er is zoveel commotie ontstaan dat we daar vervroegd over in gesprek moeten. Daar ben ik momenteel mee bezig.’
‘Dus als jij zegt een dictatuur, dan zeg ik democratie. We hebben een besluit genomen over het openbreken van de piramide en over de licentiecommissie, waar wij draagvlak voor hadden bij onze achterban. Ik durf zelfs te zeggen dat wij een moderne democratie zijn, die ook luistert naar een minderheid. Want als het echt niet goed is, dan moeten wij onderzoeken of we het niet anders kunnen organiseren.’

Maar als er veertien clubs een rechtszaak aanspannen dan zit het niet goed volgens mij.
‘Dat vinden de clubs, maar er zijn ook veertig clubs die het wel voor elkaar hebben gekregen en geen rechtszaak aanspannen. Dus die weegschaal staat scheef. Wij zijn een voetbalbond en als ik zie dat veertien clubs punten in mindering krijgen, dan doet mij dat wat als voetballiefhebber. Dan denk ik: Zijn we ons doel voorbij geschoten? Moeten we toch niet eens een paar dingen kritisch tegen het licht houden? Op voorhand weet je al dat je het nooit voor iedereen goed doet. En misschien moeten we tegen bepaalde clubs zeggen, die echt niet in dit systeem willen, dat ze hier niet moeten voetballen. Ga dan een paar niveaus lager spelen.’

Maar daarvoor moeten ze eerst degraderen of wil u ze terugzetten?
‘Nee, dan moeten ze eerst degraderen.’

Maar dat willen die clubs natuurlijk ook niet, want die willen op het hoogst bereikbare niveau blijven voetballen.
‘Daarom zeg ik dat je het nooit goed doet. Het is natuurlijk een verandering en het is nieuw, maar als KNVB moet je altijd een bepaalde lijn hanteren. Volgens mij laat ik zien, met de nieuwe wind die binnen de KNVB waait, dat we echt bereid zijn om in gesprek te gaan. Als er geen draagvlak voor is, doen we het niet. Is er wel draagvlak voor, dan doen we het wel.’

Een paar dingen kritisch tegen het licht houden. Vindt u de eisen die de KNVB heeft gesteld realistisch?
‘Die zijn hartstikke realistisch, maar tegen principes kan ik niet vechten. Daar kan ik alleen maar over in gesprek gaan. De clubs en divisies zijn onderling verdeeld. Daar moeten we een gemene deler in zien te vinden.’

Hoe gaat u die verdeeldheid bestrijden?
‘Ik heb opgeroepen om de belangenorganisatie mandaat te geven, zodat ze met mij en het betaalde voetbal in gesprek kunnen, om voor de hele achterban iets te organiseren. Als ik met 54 clubs om tafel ga zitten, kom je er nooit uit.’

Hoe gaat u dat aanpakken?
‘Ik ga met het betaalde voetbal, belangenorganisaties, collega’s en de afgevaardigden van de ledenraad amateurvoetbal in gesprek om te kijken of er concessies kunnen worden bereikt.’

U zei net dat de KNVB een bepaalde grens moet trekken. Die is nu bereikt, want veertien clubs zijn bestraft met puntenmindering.
‘Dat wisten de amateurclubs zelf ook. Daarom noemde ik het mosterd na de maaltijd. Maar blijkbaar valt de consequentie erg slecht. Het is raar om tijdens de competitie spelregels aan te passen. Dat gaan we dus niet doen.’
‘Er is een licentiesysteem met een commissie en een beroepscommissie en die beslissen. Dat heeft niks met de KNVB te maken, ik heb daar geen invloed op.’

Heeft u geen overleg met hen dan?
‘Zeker niet. Die lijnen zijn strikt gescheiden.’

Waarom bent u niet voor die veertien clubs opgekomen en heeft u niet tegen de licentiecommissie gepleit voor meer tijd voor de clubs die dat nodig hebben?
‘De licentiecommissie bepaalt zelf wat ze doen. Die hebben een licentiereglement meegekregen waar richtlijnen in staan die is goedgekeurd door de ledenraad amateurvoetbal. Het is te vergelijken met ons rechtssysteem.’

Professor Marjan Olfers zegt dat de amateurclubs de rechtszaak gaan winnen.
‘Dat is nog maar de vraag. Onze advocaat zegt dat wij gaan winnen. Mag je als KNVB clubs opleggen om contracten af te sluiten? Dat is het vraagstuk dat er ligt. Als de rechter beslist dat de clubs gelijk hebben dan moeten wij het terugdraaien.’

Gaat deze situatie nog goed komen?
‘Ik hoop het.’